Hunan-niweidio

Mae'n egluro hunan-niweidio, gan roi awgrymiadau ar gyfer sut y gallwch gefnogi rhywun a ble y gall fynd am driniaeth a rhagor o gymorth.

Your stories

My body comes with a trigger warning

Seaneen blogs about living with the scars of self-harm.

Seaneen Molloy-Vaughan
Posted on 23/09/2015

...but you look fine to me?

Susanna talks about the difficulties of coping with mental health problems you can see, and those you can't.

Susanna
Posted on 20/10/2014

How going to A&E helped me

Caroline blogs about how a visit to A&E helped her to realise she needed help.

Caroline
Posted on 27/11/2013

Beth yw hunan-niweidio?

Hunan-niweidio yw pan fyddwch yn brifo eich hun fel ffordd o ddelio â theimladau anodd iawn, atgofion poenus neu sefyllfaoedd sy'n eich llethu a phrofiadau sy'n teimlo y tu hwnt i'ch rheolaeth. Gall fod yr hyn y mae pobl yn troi ato pan fyddant yn teimlo nad oes ganddynt unrhyw opsiwn arall.

Mae rhai pobl wedi disgrifio hunan-niweidio fel ffordd o wneud y canlynol:

  • mynegi rhywbeth y mae'n anodd ei roi mewn geiriau
  • troi meddyliau neu deimladau anweladwy yn rhywbeth gweladwy
  • newid poen emosiynol yn boen corfforol
  • lleihau teimladau neu feddyliau emosiynol sy'n llethu
  • cael teimlad o fewn mewn rheolaeth
  • dianc rhag atgofion trawmatig
  • cael rhywbeth mewn bywyd y gellir dibynnu arno
  • cosbi eich hun am eich teimladau a'ch profiadau
  • peidio â theimlo'n ddideimlad, wedi eich datgysylltu neu'n anghysylltiol (gweler anhwylderau datgysylltiol)
  • creu rheswm i ofalu amdanynt eu hunain yn gorfforol
  • mynegi teimladau a meddyliau hunanladdol heb ladd eu hunain

Dangosodd hunan-niweidio i mi fy mod yn berson go iawn, fy mod yn fyw. Weithiau roedd hefyd yn tawelu'r anhrefn yn fy mhen, yn stopio'r ôl-fflachiau cyson ac atgofion y corff am ychydig.

Er bod bob amser resymau pam fod pobl yn brifo eu hunain, mae'n bwysig gwybod bod hunan-niweidio yn peri risg. Unwaith y byddwch wedi dechrau dibynnu ar hunan-niweidio, gall gymryd amser hir i roi'r gorau i wneud hyn.

Sut mae pobl yn hunan-niweidio?

Mae llawer o wahanol fathau o hunan-niweidio. Mae rhai pobl yn defnyddio'r un peth bob amser, mae pobl eraill yn brifo eu hunain mewn ffyrdd gwahanol ar adegau gwahanol.

Rhybudd

Gall darllen gwybodaeth am sut i hunan-niweidio beri gofid a'ch sbarduno i wneud hynny o bosibl.

Os ydych yn teimlo'n fregus ar hyn o bryd, efallai na fyddwch am ddarllen y wybodaeth isod.

Gall ffyrdd o hunan-niweidio gynnwys y canlynol:

  • torri eich hun
  • gwenwyno eich hun
  • gorfwyta neu beidio â bwyta digon
  • cnoi eich hun
  • pigo neu grafu eich croen
  • llosgi eich croen
  • rhoi gwrthrychau yn eich corff
  • bwrw eich hun neu waliau
  • cymryd gorddos o gyffuriau
  • gwneud gormod o ymarfer corff
  • tynnu eich gwallt
  • ymladd â phobl pan fyddwch yn gwybod y cewch eich brifo

Rwy'n credu mai un o'r rhwystrau mwyaf i gael help oedd peidio â chyfaddef i mi fy hun bod gen i broblem. Roeddwn yn arfer dweud wrthyf fy hun, 'Dim ond crafu ydw i, dwi ddim wir yn hunan-niweidio.'

Ar ôl hunan-niweidio, efallai y byddwch yn teimlo'n well ac yn teimlo y gallwch ymdopi am gyfnod. Fodd bynnag, mae'n annhebygol y bydd achos eich pryder wedi diflannu. Gall hunan-niweidio hefyd greu emosiynau anodd iawn a gall wneud i chi deimlo'n waeth.

Os ydych yn hunan-niweidio, mae'n bwysig eich bod yn gwybod sut i ofalu am eich anafiadau a bod gennych fynediad i'r offer cymorth cyntaf sydd ei angen arnoch. Mae gan Lifesigns wybodaeth am gymorth cyntaf ar gyfer hunan-anafu a hunan-niweidio.

Gwyliwch Ben, Lechelle, Debbie a Zainab yn siarad am eu rhesymau dros hunan-niweidio, y ffyrdd gwahanol y maent wedi'u dysgu er mwyn ymdopi a sut maent yn credu y gallai eu ffrindiau a'u teulu fod wedi'u cefnogi.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Hydref 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today