Mewn breuddwyd: Sut beth yw byw gyda Dadwireddu?

Clear all

Filter

Filter by categories

Clear Blogs
Clear News topics
Clear Location
Clear Event Type

Posted on 16/07/2019 by Manon Elin |

Mae’r diffyg ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ynghylch dadwireddu – hyd yn oed ymhlith gweithwyr iechyd, yn broblem fawr. Felly, gadewch i mi esbonio beth yw e, sut mae’n teimlo, sut mae’n effeithio arna’ i o ddydd i ddydd, a rhai pethau sy’n gallu helpu.

Mae dadwireddu yn gwneud i mi deimlo yn afreal – fel petawn i mewn breuddwyd ond yn methu deffro, ar goll gan fod popeth yn teimlo’n anghyfarwydd, yn bell oddi wrth bopeth o’m hamgylch, fel ‘mod i ar fin llewygu neu golli rheolaeth ac fel bod fy meddwl ar wahân i fy nghorff. Mae pawb a phopeth yn ymddangos yn ddieithr ac yn afreal, ac mae’n gwneud i mi deimlo fel petawn i’n gwylio popeth yn digwydd o’m cwmpas ond nad ydw i yno mewn gwirionedd.

Mae’r diffyg ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ynghylch y cyflwr mor rhwystredig, ac yn gwneud ceisio cael cymorth ac i wella gymaint anoddach.

Mae’r diffyg ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ynghylch y cyflwr mor rhwystredig, ac yn gwneud ceisio cael cymorth ac i wella gymaint anoddach.


Mae’n amrywio llawer o ran pa mor wael yw e. Yn gyffredinol, mae’r teimlad yn mynd a dod o hyd heb greu gormod o drafferth. Dyw e ddim yn rhywbeth sydd yno drwy’r amser, a galla i bellach feddwl amdano heb ei deimlo. Ond hyd yn oed pan dwi’n teimlo’n iawn, dwi o hyd yn ymwybodol ac yn poeni y gallai waethygu o fewn eiliadau.

Mae’r diffyg ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ynghylch y cyflwr mor rhwystredig, ac yn gwneud ceisio cael cymorth ac i wella gymaint anoddach.

Drwy gydol fy arddegau, roeddwn i’n credu mai fi oedd yr unig un yn y byd oedd yn profi’r teimladau hyn o deimlo’n ‘afreal’. Doedd gen i ddim ymwybyddiaeth o beth oedd salwch meddwl yn gyffredinol, heb sôn am fedru adnabod arwyddion y cyflwr anghyffredin hwn yn fy hun.

Byddai fy arddegau wedi bod gymaint haws petawn i wedi deall mai salwch oedd e, a bod pobl eraill yn profi’r un peth.

Wnaeth e gymryd bron chwe blynedd i fi ddarganfod enw i’r teimlad a sylweddoli ei fod yn gysylltiedig â gorbryder a phyliau o banig. Roedd yn gymaint o ryddhad dod ar draws enw i’r teimladau hyn a sylweddoli bod pobl eraill yn teimlo’r un peth. Dyna pam dwi mor awyddus i godi ymwybyddiaeth o’r cyflwr. Dwi’n gwybod pa mor anodd ac unig yw dioddef o’r salwch yma heb syniad beth yw e.

Byddai fy arddegau wedi bod gymaint haws petawn i wedi deall mai salwch oedd e, a bod pobl eraill yn profi’r un peth.

Dwi wedi gweld nifer fawr o feddygon a gweithwyr iechyd meddwl ar hyd y blynyddoedd, a dwi ddim yn teimlo bod yr un ohonyn nhw wir yn deall dadwireddu nac yn deall pa mor frawychus gall e fod. Mae e mor rhwystredig gorfod addysgu gweithwyr iechyd amdano pan dwi eisiau atebion fy hun. Mae ymgyrchoedd am iechyd meddwl yn gyffredinol yn rhoi pwyslais ar ‘ofyn am gymorth’. Ond beth chi’n neud pan chi o’r diwedd yn gofyn am gymorth, ond nad yw’r gweithwyr iechyd yn deall eich salwch nac yn gwybod sut i helpu?

Mae rhai pethau yn gallu gwaethygu’r dadwireddu a theimladau o banig: torfeydd a llefydd prysur, llefydd neu sefyllfaoedd heb ffordd hawdd i ‘ddianc’ neu i gyrraedd fy ‘llefydd diogel’, blinder, straen, alcohol, caffein, PMS (does dim digon o sôn am gymaint mae PMS yn effeithio ar iechyd meddwl!) a’r tywydd.

Mae’r dadwireddu lot gwaeth pan mae’n gymylog ac yn ddiflas, a phan mae’n braf ac yn heulog mae’r dadwireddu mwy neu lai yn diflannu. Mae’n swnio’n hurt, a does gen i ddim syniad pam fod y tywydd yn effeithio gymaint arno!

Weithiau, mae’n wael heb reswm na trigger, sy’n anodd oherwydd na alla i wneud dim i helpu a dwi ddim yn gwybod pa mor hir y bydd e’n parhau.

Dwi o hyd yn meddwl ‘Beth os fyddai’n cael pwl o banig?’, ac yn ymwybodol pa mor bell ydw i o fy ‘llefydd diogel’, ble mae’r ffordd allan a sut fydden i’n gadael petai angen – ym mhobman ac ym mhob sefyllfa.

Mae’n anrhagweladwy iawn; mae’n amrywio gymaint o ddydd i ddydd ac o awr i awr, sy’n golygu bod gwneud trefniadau yn anodd.

Un o’r pethau gwaethaf am ddadwireddu yw’r ofn parhaus y bydd e’n gwaethygu’n sydyn. Mae’r ofn yno o hyd, bob dydd, cyn mynd mas a gwneud unrhyw beth. Mae’r ofn mor gryf mae’n anodd mynd mas yn gyfan gwbl weithiau.

Mae’r pethau canlynol yn medru helpu: darllen am brofiadau tebyg pobl eraill, haul a thywydd braf, unrhyw fath o dechnegau daearu neu distraction (gwrando ar gerddoriaeth neu bodlediadau, neu ganolbwyntio ar y pethau bychain sydd o’m cwmpas). Mae hefyd yn bwysig i mi atgoffa fy hun ei fod e yn pasio yn y diwedd. Tip pwysig arall yw cofio anadlu!

Gyda chymorth cwnsela yn ddiweddar, dwi’n ceisio newid y ffordd dwi’n meddwl amdano. Rwy’n ceisio derbyn y cyflwr. Derbyn y bydd yn amrywio o ddydd i ddydd, ac mai dysgu ymdopi sydd angen ei wneud, yn hytrach nag anelu at wellhad llwyr. Rwyf hefyd yn ceisio derbyn y dadwireddu pan mae e’n wael, yn hytrach na mynd i banig a cheisio brwydro yn ei erbyn.

Gall byw gyda dadwireddu a gorbryder wneud y pethau symlaf yn anodd. Mae’n frwydr ddyddiol ac mae’n cymryd cymaint o egni, gwaith meddwl ac adrenalin i wneud unrhyw beth.

Rwy’n ceisio cymryd bob dydd fel mae’n dod, derbyn nad oes rheswm pam ei fod yn wael bob tro. Derbyn sut dwi’n teimlo ar y pryd yn hytrach na chwestiynu a cheisio dadansoddi pam ei fod yn wael, a dysgu ‘mod i yn gallu ymdopi gyda fe, er mor anodd gall hynny fod.

Gall byw gyda dadwireddu a gorbryder wneud y pethau symlaf yn anodd. Mae’n frwydr ddyddiol ac mae’n cymryd cymaint o egni, gwaith meddwl ac adrenalin i wneud unrhyw beth.

Er hyn, pan dwi yn llwyddo i wneud rhywbeth, mae’n deimlad llawer mwy gwobrwyol a gwerthfawr. Mae llwyddo i wneud rhywbeth anodd yn teimlo’n gymaint o ryddhad ac yn rhoi’r hyder i fi feddwl ‘mod i yn gallu ymdopi. Mae’r dadwireddu a gorbryder yn rhan enfawr o ‘mywyd i, ond ar y cyfan galla i eu rheoli nhw, yn hytrach na chael fy llethu ganddynt.

Group

Manon Elin

Mae Manon yn fyfyrwraig PhD yn Aberystwyth ac yn un o sylfaenwyr gwefan meddwl.org.

comments powered by Disqus

Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today