Gorbryder a phyliau o banig

Mae'n egluro gorbryder a phyliau o banig, gan gynnwys achosion posibl a sut y gallwch gael gafael ar driniaeth a chymorth. Mae'n cynnwys cyngor ar helpu eich hun, ac arweiniad i ffrindiau a theulu.

Your stories

Managing anxiety with creativity

Damien blogs for us about using creativity to manage his anxiety.

Damien
Posted on 04/03/2014

Learning to cope with anxiety and panic attacks at university

Sophie blogs about her experiences of anxiety and panic attacks at university.

Sophie
Posted on 19/09/2014

Coping with panic attacks

Hannah blogs about how her panic attacks started and how things got better.

Posted on 17/07/2015

Beth yw owl o banig?

Mae pwl o banig yn digwydd pan fydd ymateb arferol y corff i ofn, straen neu gyffro yn cael ei chwyddo. Mae teimladau corfforol llethol yn cronni, megis:

  • calon sy’n curo’n drwm
  • teimlo’n benysgafn
  • chwysu
  • cyfog (teimlo’n sâl)
  • poenau yn y frest
  • teimlo na allwch anadlu
  • breichiau neu goesau’n crynu, neu deimlad bod eich coesau’n troi’n hollol lipa
  • teimlad eich bod wedi’ch datgysylltu oddi wrth eich corff.

Fe allwn deimlo’r holl symptomau corfforol hyn yn corddi tu mewn, yn llythrennol yn llenwi pob rhan o fy nghorff nes i mi deimlo’n hollol benysgafn ac wedi fy natgysylltu oddi wrth fy nghorff. Roeddwn yn teimlo fy mod i’n methu anadlu. Roeddwn am ddianc, am fynd i rywle arall, ond allwn i ddim am fy mod ar drên.

Yn ystod pwl o banig, efallai y byddwch yn teimlo ofn mawr:

  • eich bod yn colli rheolaeth
  • eich bod yn mynd i lewygu
  • eich bod yn cael trawiad ar y galon
  • eich bod yn mynd i farw.

Byddai fy nannedd yn clecian ac allwn i ddim ei reoli a byddai fy nghorff cyfan yn crynu. Byddwn yn anadlu’n gyflym ac yn crio oherwydd y panig am fod y teimlad fy mod yn mynd i golli ymwybyddiaeth mor real.

Pryd mae pyliau o banig yn digwydd?

Mae’n wahanol i bobl wahanol. Efallai eich bod yn deall pa sefyllfaoedd neu leoedd sy’n debygol o ysgogi pwl i chi, neu efallai eich bod yn teimlo bod eich pyliau yn dod yn ddirybudd ac yn digwydd ar hap.

Gall pyliau o banig ddigwydd yn ystod y nos pan fyddwch yn cysgu, a’ch deffro hefyd. Gall hyn ddigwydd pan fydd eich ymennydd yn effro iawn (oherwydd gorbryder) ac yn dehongli newidiadau bach yn eich corff yn arwyddion o berygl.

Gall pyliau yn ystod y nos fod yn arbennig o frawychus, oherwydd efallai y byddwch yn teimlo’n ddryslyd ynglŷn â’r hyn sy’n digwydd ac yn methu’n lân â gwneud unrhyw beth i’w rhagweld.

Alla i ddim cysgu oherwydd pyliau o banig a hunllefau. Pan fyddaf yn syrthio i gysgu o fewn awr rwyf wedi deffro, yn chwysu drosof, fy nghalon yn curo’n gyflym ac yn crynu.

Faint o amser mae pyliau o banig yn para?

Mae’r rhan fwyaf o byliau o banig yn para rhwng 5 ac 20 munud. Gallant ddod yn gyflym iawn, a bydd eich symptomau ar eu gwaethaf o fewn 10 munud fel arfer. Weithiau, gallwch brofi symptomau pwl o banig sy’n para hyd at awr. Os digwydd hyn, y tebyg yw eich bod yn profi un pwl ar ôl y llall, neu orbryder mawr ar ôl y pwl cyntaf o banig.

Pa mor aml y gallwn gael pyliau o banig?

Unwaith eto, mae’n wahanol i bobl wahanol. Efallai y byddwch yn cael un pwl o banig a byth yn cael un arall, neu efallai y cewch bwl unwaith y mis neu hyd yn oed sawl gwaith yr wythnos.

Beth gallaf ei wneud am byliau o banig?

Gall pwl o banig fod yn brofiad gwirioneddol brawychus, ond mae pethau y gallwch eu gwneud:

Talking about panic attacks

Ydych chi'n meddwl tybed sut y mae eraill yn dioddef o byliau o banig? Mae Polly, Lewis, Faisal, Brian a Shelley yn rhannu eu profiadau a beth sy'n eu helpu nhw. (Noder bod y fideo hwn yn Saesneg.)


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon yn 2015. Byddwn yn ei diwygio yn 2018.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today