Sut i ymdopi â straen arholiadau
Gall straen arholiadau deimlo fel llawer i ymdopi ag ef, ond mae yna bethau y galli di ei wneud i edrych ar ôl dy lesiant. Mae gennym awgrymiadau a syniadau i dy helpu i ymdopi ar adegau gwahanol.
Cofia: rydyn ni i gyd yn wahanol, felly efallai na fydd yr hyn sy'n gweithio i ti yr un peth â'r hyn sy'n gweithio i rywun arall. Efallai y bydd yn rhaid i ti hefyd roi cynnig ar ychydig o bethau gwahanol i weld beth sy'n gweithio orau.
Contents
Jump to page information on:
Deall teimladau am straen arholiadau
Eisiau deall mwy am beth yw straen arholiadau a beth sy'n ei achosi?
Edrycha ar ein tudalen ar straen arholiadauPa mor dywyll bynnag mae dy fywyd di nawr, cofia dy fod ti yn y dyfodol mor falch o ble bynnag rwyt ti ar hyn o bryd - a bydd pethau'n iawn – Freddie, 17
Yn ystod cyfnod arholiadau
Efallai dy fod ar absenoldeb astudio neu efallai y bydd yn rhaid i ti barhau i fynd i'r ysgol neu'r coleg. Efallai dy fod hefyd yn gweithio mewn swydd ran-amser neu fod gen ti gyfrifoldebau gofalu. Gall cyfnod yr arholiadau deimlo'n hir ac yn anodd.
Dyma rai syniadau ar sut i ofalu amdanat ti dy hun:
Gwna amser ar gyfer y pethau rwyt ti'n eu mwynhau
Tyrd o hyd i ffyrdd o ryddhau straen a dathlu cynnydd. Gallet ti wrando ar gerddoriaeth, tynnu lluniau, coginio, chwarae gydag anifail anwes neu fynd am dro. Galli di roi cynnig ar bethau ar dy ben dy hun neu gyda ffrindiau.
Gallet ti hefyd gynllunio gwobr ar gyfer dy seibiannau, fel bwyta byrbryd rwyt ti'n ei hoffi neu wylio sioe deledu rwyt ti'n ei mwynhau.
Siarada ag eraill am sut rwyt ti'n teimlo
Cysyllta â phobl eraill, yn enwedig pobl sy'n mynd trwy'r un peth. Gallai hyn fod trwy grŵp astudio neu gyda ffrind o'r ysgol neu'r ysbyty. Am ragor o wybodaeth, edrycha ar ein tudalen ar siarad am sut rwyt ti'n teimlo.
Dod o hyd i gydbwysedd
Bydda'n realistig am yr hyn y galli di ei wneud mewn diwrnod neu wythnos. A cheisia gydbwyso astudio gyda seibiannau. Gallai amserlen adolygu helpu gyda hyn.
Gallet ti hefyd roi cynnig ar dechneg Pomodoro. Dyma lle rwyt ti'n gweithio am 25 munud ac yna'n cymryd saib 5 munud. Ar ôl gwneud hyn bedair gwaith, yna rwyt ti'n cymryd saib hirach.
Ceisia gynnwys y pethau rwyt ti'n eu mwynhau yn dy seibiannau astudio, fel gwrando ar gerddoriaeth neu chwarae gêm.
Gall hefyd helpu i gael o leiaf un diwrnod yr wythnos pan nad wyt ti'n astudio.
Gweithia mewn ffordd sydd orau i ti
Os yw'n helpu, gallet ti adolygu mewn ffyrdd mwy creadigol, fel gwneud diagramau neu greu caneuon.
Os yw darllen, gweld neu ddefnyddio sgriniau yn anodd, ceisia wrando ar bodlediadau neu ddefnyddio offer sy'n darllen testun yn uchel.
Gall helpu i adolygu ar adegau o'r dydd pan fyddi di'n teimlo'n well a bod gen ti fwy o egni.
Galli di ddod o hyd i rai syniadau am ragor o awgrymiadau i roi cynnig arnynt gan awgrymiadau da ar gyfer adolygu BBC Bitesize. Neu mae gan YoungMinds bost blog sy'n cynnwys awgrymiadau arholiad os wyt ti'n niwrowahanol ac anabl.
Adolyga yn y lle gorau i ti
Efallai y byddai'n well gen ti astudio ar dy ben dy hun neu gydag eraill. Os nad oes gen ti le i astudio lle rwyt ti'n byw, gallet ti adolygu yn yr ysgol, y llyfrgell neu'r tu allan.
Adolyga mewn amodau tebyg i arholiad
Mae rhai ohonon ni'n gweld bod adolygu mewn amodau tebyg i arholiad yn gallu ein helpu i deimlo'n fwy parod. Gallai hyn fod yn arbennig o wir os wyt ti'n sefyll arholiadau mewn lle gwahanol, fel yn yr ysbyty. Gallai hefyd helpu i bethau deimlo'n fwy cyfarwydd ar y diwrnod.
Er enghraifft, galli di ddefnyddio clustffonau i atal sŵn cefndir. Neu amsera dy hun wrth adolygu.
Paratoa dy hun
Y noson cyn arholiad, gwna'n siwr fod popeth sydd ei angen arnat yn barod i fynd gyda ti, fel beiros a dŵr. Gallet ti hefyd osod larwm ar gyfer pryd i dawelu gyda'r nos i geisio cael noson dda o gwsg. Gallet ti hefyd roi cynnig ar ein hawgrymiadau i wella dy gwsg.
Gofala am dy lesiant
Mae'n bwysig gofalu am dy lesiant cymaint â phosibl. Mae hyn yn cynnwys iechyd corfforol yn ogystal â dy iechyd meddwl.
Gwna'n siŵr dy fod yn cael digon o fwyd, dŵr ac ymarfer corff. Rhoi gynnig ar ein hawgrymiadau i wella dy gwsg. Ac os wyt ti'n cymryd meddyginiaeth, cadwa i fyny â'r drefn.
Mae llawer ohonon ni yn gweld natur yn ddefnyddiol iawn ar gyfer ein llesiant meddyliol hefyd. Nid oes gan bob un ohonon ni fynediad hawdd at natur, ond gallwn ddod o hyd i ffyrdd o gysylltu â hi, fel gwrando ar synau natur er enghraifft
Bydd yn garedig i ti dy hun
Mae hefyd yn bwysig bod yn garedig i ni ein hunain ac ymarfer hunan-dosturi. Mae gan ein hawgrymiadau ar gyfer adeiladu hyder a hunan-barch fwy o syniadau.
Y peth gorau wnes i wrth adolygu oedd cymryd seibiannau a mynd i redeg gyda fy ffrind. Gwnaeth bod yn actif i mi ganolbwyntio'n well a doeddwn i ddim yn teimlo mor unig. Hefyd roedd ymestyn a yoga ar ddiwedd y dydd yn arwydd i fy ymennydd ei bod yn amser gorffwys – Megan, 17
Os oes gen ti lais negyddol pryderus yn dy ben fel fi, un o'r pethau gorau i reoli straen arholiadau yw ymarfer hunan-siarad cadarnhaol ac ymwybyddiaeth ofalgar. Ti yw dy elyn pennaf dy hun – Pippa, 18
Mae cael trefn yn y bore a gyda’r nos a gwybod mai yn gynnar yn y bore a gyda'r nos yw pan rwy’n gweithio orau yn golygu y gallaf geisio gweithio’n effeithlon yn yr oriau hynny – Pippa, 18
Yn ystod tymor yr arholiadau, gwelais ei bod mor bwysig cymryd seibiannau ystyriol rhwng astudio, er enghraifft gwneud gwaith celf, mynd am dro, cydio mewn byrbryd, ymestyn neu unrhyw beth arall i ail-gynnau egni – Megan, 17
Gofalu am dy lesiant
Os wyt ti'n chwilio am ffyrdd eraill o ofalu amdanat ti dy hun, mae gennym ni ragor o awgrymiadau i dy helpu.
Edrycha ar ein hawgrymiadau llesiant
Ar ddiwrnod dy arholiad
Er mwyn helpu i ymdopi â straen ar ddiwrnod dy arholiad, gallet ti feddwl am:
Dechrau dy ddiwrnod yn y ffordd orau bosibl
Ceisia fwyta brecwast a gwneud yn siŵr bod gen ti ddigon o amser i gyrraedd dy arholiad heb ruthro. Gall fod yn demtasiwn i barhau i adolygu cyn yr arholiad, ond gall cael seibiant fod o gymorth mawr. Rwyt ti wedi gwneud digon yn barod.
Ymlacia gydag ymarfer anadlu
Os wyt ti'n teimlo bod pethau'n ormod i ti yn yr arholiad, gallai ymarferion anadlu helpu. Ceisia anadlu drwy dy drwyn am 4 cyfrif, ei ddal am 2 gyfrif ac anadlu allan drwy dy geg am 7 cyfrif. Gall ailadrodd hyn arafu dy anadl a dy dawelu.
Gallet hefyd geisio edrych ar ein hanimeiddiadau cyn yr arholiad i geisio tawelu dy hun.
Cymera dy amser
Pan fyddi di'n teimlo dan straen, gall fod yn demtasiwn i ruthro drwy'r arholiad. Ond ceisia ddarllen y cwestiynau yn ofalus. Cymera amser i oedi a chynllunio beth sydd angen i ti ei wneud cyn ateb.
Atgoffa dy hun y bydd e drosodd yn fuan
Rwyt ti wedi gwneud popeth y galli di ei wneud, ac mae hynny'n iawn.
Gwylio: Gwrando ar y glaw a chyffwrdd â'r anadl
Os yw popeth yn teimlo'n rhy gormodol ar hyn o bryd, gwylia ein hagwedd fer i wrando ar y glaw a chydnabod.
Rwy'n gweld trefn arferol yn bwysig iawn. Ar ddiwrnod arholiad, rwy'n hoffi codi'n gynnar a gwneud fy ngwely, ymarfer corff, cawod a chael brecwast braf – Dylan, 17
Ar ôl dy arholiad
Er mwyn ymdopi â straen a theimladau anodd ar ôl arholiad, gallet ti feddwl am:
Ceisia beidio â chymharu dy hun ag eraill
Efallai y bydd yn ddefnyddiol i rai pobl siarad am y cwestiynau, cymharu atebion neu chwilio am atebion ar ôl arholiad. Ond i lawer ohonon ni, gall hyn achosi straen a gall fod o gymorth i osgoi’r mathau hyn o sgyrsiau.
Galli di osod seibiannau sgrin neu ap ar dy ffôn os wyt ti'n teimlo y gallet ti ei ddefnyddio i gymharu dy hun â phobl eraill.
Cofia: yr unig beth alli di ei wneud yw trio dy orau. Mae pob diwrnod newydd yn gyfle i ddechrau eto.
Canolbwyntia ar y camau nesaf
Meddylia am rywbeth i'w wneud wedyn rwyt ti'n ei fwynhau. Gallet ti fynd allan gyda dy ffrindiau, chwarae gemau fideo neu fwyta dy hoff fwyd. Beth bynnag sy'n dy helpu i deimlo'n dda ac ymlacio.
Meddylia i'r dyfodol mewn ffordd gadarnhaol – os oes gen ti arholiad arall, canolbwyntia ar yr amser a'r dyddiad y bydd ar ben.
Ymlacia cyn dy arholiad nesaf
Gall hyn fod yn anodd ei wneud, yn enwedig os ydyn ni'n teimlo llawer o bwysau i barhau i astudio. Ond mae arholiadau'n flinedig ac efallai y bydd yn haws i ti adolygu ar ôl cymryd seibiant.
Mae gan Childline awgrymiadau defnyddiol ar sut i ymdawelu a gadael straen i fynd.
Rho dy hun yn gyntaf - cyn unrhyw radd! Os nad yw pethau'n mynd yn ôl y disgwyl, mae yna bob amser opsiynau eraill ac mae llwybr i ti. Pan fyddi di'n teimlo bod popeth yn ormod, meddylia am ba mor bell rwyt ti wedi dod. Gall ymddangos yn frawychus ond fe fydd drosodd yn fuan iawn – Megan, 17
Ar ôl arholiad rho seibiant i ti dy hun i fod yn falch ohonot ti dy hun yn lle meddwl yn syth am yr un nesaf – Freddie, 17
Cyhoeddwyd: Mawrth 2025
Adolygiad nesaf: Mawrth 2028
Mae’r bobl ifanc wedi cytuno i’w geiriau ymddangos ar y dudalen hon. Dydy eu profiadau ddim yn gysylltiedig â’r bobl sy’n ymddangos yn y lluniau.
Mae cyfeiriadau ar gael ar gais. Os ydych chi am atgynhyrchu’r cynnwys hwn, ewch i’n tudalen caniatâd a thrwydded.
