Mynd i weld eich meddyg

Canllaw ar siarad â'ch meddyg ynglŷn â sut rydych chi'n teimlo ac awgrymiadau ar sut i gael y gorau o'ch apwyntiad

Os ydych chi’n poeni am y ffordd rydych chi’n teimlo neu eich bod yn mynd drwy gyfnod anodd, efallai y bydd siarad â’ch meddyg yn help. Maen nhw yno i’ch helpu chi gyda’ch iechyd meddwl i’r un graddau â’ch iechyd corfforol.

Mae gan y dudalen hon wybodaeth am y canlynol:

Sut gall mynd i weld fy meddyg fy helpu?

Efallai y bydd hi’n deimlad ofnus siarad am eich teimladau dwfn gyda rhywun eithaf dieithr, ond mae eich meddyg yno i’ch helpu chi i gael y cymorth rydych chi’n ei haeddu. Maen nhw’n gallu:

  • cynnig man diogel i chi fod yn onest am bethau sydd wedi bod yn digwydd
  • ateb unrhyw gwestiynau sydd gennych chi am bethau rydych chi’n eu teimlo
  • trafod gwahanol ddewisiadau o ran cymorth a pha rai allai fod orau i chi
  • trafod gwahanol driniaethau a allai helpu, fel cwnsela neu feddyginiaeth
  • gwneud atgyfeiriad i chi weld gwasanaeth, fel CAMHS, a allai roi mwy o gymorth i chi

Es i at fy meddyg teulu am y tro cyntaf ynglŷn â fy ngorbryder pan ro’n i’n un ar bymtheg oed. Doeddwn i ddim wedi clywed am gorbryder, fe es i at fy meddyg teulu gan fod fy nwylo yn ysgwyd yn afreolus yn aml ac ro’n i’n cael fy mwlio oherwydd hynny.

A fydd popeth rydw i’n ei ddweud yn gyfrinachol?

Bydd popeth rydych chi’n ei ddweud mewn apwyntiad yn cael ei gadw rhyngoch chi a’ch meddyg fel arfer.

Ni fydd yn rhannu'r hyn rydych chi wedi’i ddweud â rhywun arall oni bai ei fod yn poeni eich bod chi neu rywun arall mewn perygl. Os oes angen i’r meddyg ddweud wrth rywun arall, fel eich rhieni neu eich gofalwyr, dylai roi gwybod i chi yn gyntaf.

 

Sut mae gwneud apwyntiad?

I wneud apwyntiad, gallwch chi ffonio neu fynd i’r feddygfa. Os ydych chi’n poeni am siarad â rhywun dros y ffôn, gallech chi ofyn i rywun arall ffonio ar eich rhan.

Efallai y bydd y derbynnydd yn gofyn i chi ar gyfer beth mae’r apwyntiad. Os ydych chi’n teimlo’n ddigon cyfforddus, efallai y bydd hi’n help i ddweud, neu fe allwch chi ddweud ei fod yn ymwneud â’ch teimladau. Fe allai hynny ei helpu i ddod o hyd i apwyntiad i chi gyda meddyg â mwy o brofiad yn y maes hwnnw.

Mae’r rhan fwyaf o apwyntiadau’n para am tua 10 munud ond fe allwch chi ofyn am apwyntiad dwbl os ydych chi’n teimlo bod angen mwy o amser arnoch chi.

Os ydych chi dros 16 oed - gallwch chi wneud apwyntiadau ar-lein weithiau. Holwch eich meddygfa leol i gael mwy o wybodaeth.

 

Sut ydw i’n cofrestru gyda meddygfa?

Os nad ydych chi wedi cofrestru gyda meddygfa, gallwch chi ddod o hyd i un gan ddefnyddio adnodd chwilio’r GIG. Os ydych chi’n byw yng Nghymru, defnyddiwch adnodd chwilio GIG Cymru.

Pan fyddwch chi’n siarad â’r feddygfa, byddant yn gallu dweud wrthych chi sut mae cofrestru ac a oes angen i chi ddod â rhiant neu ofalwr gyda chi, oherwydd gall pob meddygfa fod ychydig yn wahanol.

 

Beth sy’n digwydd mewn apwyntiad?

Yn eich apwyntiad, bydd eich meddyg yn gwrando arnoch chi, a gallai ofyn cwestiynau am y canlynol:

  • eich hwyliau – weithiau drwy ddefnyddio holiaduron sy’n eich holi am sut rydych chi wedi bod yn teimlo’n ddiweddar
  • eich bywyd yn yr ysgol neu gartref, ac unrhyw ddigwyddiadau diweddar a allai fod yn effeithio ar sut rydych chi’n teimlo
  • unrhyw newidiadau yn eich patrwm bwyta neu gysgu
  • eich hanes meddygol – a ydych chi neu eich teulu wedi cael unrhyw broblemau iechyd yn y gorffennol

Mae’n bosib y bydd yn archwilio eich iechyd corfforol hefyd drwy gymryd eich pwysedd gwaed, mesur eich pwysau a gwneud rhywfaint o brofion gwaed.

Oes rhaid i mi gael rhiant neu ofalwr yno?

Gallwch chi fynd i weld meddyg neu nyrs ar eich pen eich hun dim ots faint oed ydych chi, ond efallai y byddant yn eich annog i siarad â rhiant neu ofalwr am beth sy’n digwydd.

Hyd yn oed os nad ydych chi eisiau eich rhiant neu ofalwr i fod yno, efallai y bydd hi’n help i ofyn i oedolyn arall rydych chi’n ymddiried ynddo, neu i ffrind, ddod gyda chi i ddarparu cefnogaeth neu ddim ond i eistedd yn yr ystafell aros er mwyn i chi wybod bod rhywun yno os ydych chi ei angen.

Sut dylwn i baratoi ar gyfer apwyntiad?

Mae apwyntiadau’n gallu teimlo’n fyr ac rydych chi’n gallu anghofio pethau roeddech chi eisiau eu dweud, felly mae paratoi’n gallu eich helpu i wneud y mwyaf o’ch apwyntiad. Fe allai'r canlynol eich helpu:

  • ysgrifennwch beth rydych chi am ei ddweud 
  • gallwch chi ymarfer beth rydych chi am ei ddweud yn eich pen neu gyda rhywun rydych chi’n ymddiried ynddo
  • dod ag unrhyw wybodaeth sy’n helpu i esbonio sut rydych chi’n teimlo gyda chi i’r apwyntiad
  • dod â rhywun gyda chi am gefnogaeth
  • cadw dyddiadur o’ch teimladau
  • gofyn am apwyntiad hirach os oes gennych chi ambell beth i siarad amdano (bydd rhaid i chi wneud hyn pan fyddwch chi’n gwneud yr apwyntiad)

Efallai y bydd y meddyg yn gofyn rhai cwestiynau am eich patrymau bwyta, cysgu a gwneud ymarfer corff i chi. Efallai y bydd hi’n help i feddwl am y pethau hyn cyn i chi fynd i’r apwyntiad.

Rwy'n ddiolchgar iawn i'r meddyg teulu a fu mor garedig tuag ata i.

Awgrymiadau ar gyfer siarad â’ch meddyg

  • Gwnewch eich gorau i fod yn onest ac yn agored 
  • Defnyddiwch eiriau sy’n teimlo’n naturiol i chi 
  • Esboniwch sut mae’r ffordd rydych chi’n teimlo yn effeithio ar eich bywyd pob dydd, fel eich bywyd yn yr ysgol a gartref, eich cwsg a’ch awydd bwyd
  • Peidiwch â phoeni bod eich problem yn rhy fach
  • Peidiwch â bod ofn gofyn os nad ydych chi’n deall unrhyw beth

Mae bob amser yn iawn rhoi gwybod i’ch meddyg os yw’r sgwrs yn gwneud i chi deimlo’n rhy anghyfforddus a’ch bod am ddod â hi i ben.

Pa gwestiynau dylwn i eu gofyn i fy meddyg?

Does dim cwestiynau cywir neu anghywir, ond efallai y bydd hi’n help gofyn y canlynol:

  • Oes gennych chi fwy o wybodaeth galla’ i ei chymryd i'w darllen yn nes ymlaen?
  • Oes unrhyw gymorth lleol ar gael i mi?
  • Oes unrhyw beth galla’ i ei wneud i helpu fy hun?
  • Oes angen i mi wneud ail apwyntiad ac, os oes, pryd?
  • Gyda phwy dylwn i gysylltu os bydd pethau’n gwaethygu neu os oes gennyf i unrhyw gwestiynau?

Beth os nad ydw i’n hoffi fy meddyg?

Gallech chi fod yn anhapus gyda’ch meddyg. Efallai nad ydych chi’n teimlo’n gyfforddus yn siarad â nhw, nad ydyn nhw’n deall beth rydych chi’n ei ddweud neu eich bod yn teimlo nad ydyn nhw wir yn deall yr hyn rydych chi’n ei brofi.

Os ydych chi’n teimlo felly, gallech chi ofyn am apwyntiad gyda meddyg gwahanol – ond efallai y bydd yn rhaid i chi aros am apwyntiad arall. Os ydych chi wir yn anhapus gyda sut mae eich meddyg (neu unrhyw weithiwr iechyd proffesiynol) wedi eich trin, mae gennych chi’r hawl i wneud cwyn.

Gallwch chi ofyn am fwy o wybodaeth yn nerbynfa’r feddygfa.

 


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today