Triniaethau siarad

Mae'n egluro ar gyfer beth y defnyddir triniaethau siarad, beth sy'n digwydd yn ystod therapi a sut i ddod o hyd i therapi

Your stories

On my therapist, who was always there

Brooke blogs on how important it was for to have one person she could turn to throughout her recovery.

Brooke
Posted on 09/03/2017

Life in limbo – waiting for talking therapy

Francesca blogs about the impact of waiting for talking therapy, as part of our We Need to Talk campaign.

Francesca
Posted on 28/11/2013

The importance of choice – access to talking therapies

Al blogs for us about the importance of choice and having access to the right talking therapy to suit you.

Posted on 02/12/2013

Pa fath o driniaethau sydd ar gael?

Mae'r dudalen hon yn cwmpasu:

Pa driniaeth siarad sy'n addas i mi?

Gall fod yn frawychus ceisio gweithio allan pa driniaeth siarad sy'n addas i chi, yn enwedig os oes sawl opsiwn ar gael. Mae pa mor effeithiol y bydd unrhyw driniaeth yn amrywio o berson i berson, ac efallai y bydd angen i chi roi cynnig ar bethau gwahanol cyn darganfod yr hyn sy'n gweithio i chi. Pethau y gallech fod am eu hystyried:

  • Beth yr hoffech i'r therapydd eich helpu gydag ef. Er enghraifft, a yw'n broblem iechyd meddwl y rhoddwyd diagnosis ar ei chyfer, digwyddiad anodd, neu eich teimladau'n fwy cyffredinol?
  • Faint o amser rydych am ei dreulio mewn therapi. Mae nifer benodol o sesiynau ar gyfer rhai mathau o therapi, ond gall eraill barhau nes y byddwch yn barod i roi'r gorau iddi.
  • Pa fath o waith rydych yn hapus i roi cynnig arno. Er enghraifft, gall rhai mathau o therapi osod gwaith cartref neu dasgau i chi rhwng sesiynau, a gall eraill gynnwys rhoi cynnig ar ymarferion fel delweddu. 

A yw therapyddion yn defnyddio un math o driniaeth siarad yn unig?

Mae'n well gan rai therapyddion ddefnyddio roi'r flaenoriaeth i un math o therapi, ac mae therapyddion eraill wedi'u hyfforddi mewn sawl math gwahanol a gallwch ddewis y dull a fydd yn gweithio orau i chi yn eu barn nhw. Efallai y byddwch yn eu clywed yn defnyddio geiriau fel 'eclectig' neu 'integreiddiol' pan fyddant yn disgrifio sut maent yn gweithio.

Ceir gwybodaeth am fanteisio ar driniaethau siarad drwy'r GIG ar ein tudalen ar ddod o hyd i therapydd, a cheir rhagor o wybodaeth am fanteisio ar therapi preifat ar ein tudalen ar driniaeth breifat

A-Z o'r mathau o driniaeth siarad

Mae'r tabl hwn yn rhestru rhai o'r mathau o therapi y gallech ddod ar eu traws, gyda chysylltiadau â rhagor o wybodaeth. Os ydych yn chwilio am wybodaeth am therapi nad yw wedi'i restru yma, mae gan BACP hefyd restr A-Z of therapy, sy'n cwmpasu llawer mwy o fathau o therapi, ac yn egluro'r ffyrdd o feddwl a'r dulliau gweithredu gwahanol sy'n sail i bob un.

Therapi Dadansoddi Gwybyddol 

Ffocws

Mae Therapi Dadansoddi Gwybyddol yn cyfuno ffocws Therapi Gwybyddol Ymddygiadol ar eich meddyliau a'ch teimladau ar y pryd â ffocws therapi seicodynamig ar eich profiadau yn y gorffennol. Gall hyn eich helpu i ddeall pam rydych yn meddwl ac yn teimlo fel rydych yn ei wneud, a dysgu sut i herio'r pethau rydych am eu herio.

Yn dda ar gyfer

Gall Therapi Dadansoddi Gwybyddol drin amrywiaeth o broblemau iechyd meddwl, anawsterau emosiynol ac o ran perthnasoedd.

Ceir rhywfaint o dystiolaeth i ddangos ei fod yn arbennig o ddefnyddiol wrth drin Anhwylder Personoliaeth Ffiniol ac anhwylderau bwyta.

Hyd

  • Fel arfer, mae sesiynau'n para 50 munud.
  • Gellir cynnig rhwng pedair a 24 sesiwn i chi, er mai 16 sesiwn sydd fwyaf cyffredin.
  • Mae'n debygol y gofynnir i chi wneud rhywfaint o 'waith cartref' rhwng sesiynau, a allai fod ar ffurf llenwi dyddiadur neu daflenni gwaith eraill.

Pwy fydd yn cymryd rhan

Chi a'ch therapydd.

Argaeledd

Mae rhywfaint ar gael drwy'r GIG, yn dibynnu ar eich ardal. Holwch eich meddyg teulu. Gallwch hefyd ddod o hyd i therapydd Therapi Dadansoddi Gwybyddol preifat drwy Gyngor Seicotherapi y DU neu'r Gymdeithas Therapi Dadansoddi Gwybyddol.

Therapi Gwybyddol Ymddygiadol 

Ffocws

Mae Therapi Gwybyddol Ymddygiadol (CBT) yn ystyried sut mae eich teimladau, meddyliau ac ymddygiad yn dylanwadu ar ei gilydd a sut y gallwch newid y patrymau hyn. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalennau am Therapi Gwybyddol Ymddygiadol.

Yn dda ar gyfer

  • Ceir tystiolaeth bod Therapi Gwybyddol Ymddygiadol yn arbennig o effeithiol wrth drin iselder a gorbryder, ond gall hefyd helpu'r rhan fwyaf o broblemau iechyd meddwl.
  • Ceir fersiynau wedi'u teilwra'n arbennig o Therapi Gwybyddol Ymddygiadol wedi'u cynllunio i drin Anhwylder Obsesiynol Cymhellol, ffobiâu a thrawma.
  • Gall Therapi Gwybyddol Ymddygiadol hefyd eich helpu i ymdopi â rhai problemau iechyd cronig.
  • Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalen ar beth y gall Therapi Gwybyddol Ymddygiadol ei drin.

Hyd

  • Yn aml, bydd sesiynau yn para rhwng 30 a 60 munud.
  • Fel arfer, cewch gynnig rhwng pedair ac 16 o sesiynau Therapi Gwybyddol Ymddygiadol.
  • Mae'n debygol y gofynnir i chi wneud rhywfaint o 'waith cartref' rhwng sesiynau. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalennau am therapi gwybyddol ymddygiadol.

Pwy fydd yn cymryd rhan

Chi a'ch therapydd.

Argaeledd

Mae ar gael drwy'r GIG, ac yn aml caiff ei gyflwyno drwy eich gwasanaeth IAPT lleol. Gall fod rhestrau aros hir. Gallwch ddod o hyd i therapydd preifat drwy Gymdeithas Seicotherapïau Ymddygiadol a Gwybyddol Prydain.

Amrywiadau

Roedd Therapi Gwybyddol Ymddygiadol yn ddefnyddiol iawn, yn ogystal â'r dull anadlu a ddysgwyd i mi. Anadlu i mewn a meddwl "rwyf mewn rheolaeth", anadlu allan a meddwl "gallaf ymlacio". Rwy'n defnyddio hyn nawr. 

Cwnsela 

Ffocws

Nod cwnsela yw rhoi cyfle diogel a chyfrinachol i chi siarad am eich meddyliau a'ch teimladau gyda rhywun a fydd yn gwrando arnoch. Yn aml, mae cwnsela yn driniaeth fyrrach na seicotherapi, sydd â mwy o ffocws iddi. Rydych yn fwy tebygol o ganolbwyntio ar un neu ddau fater penodol rydych am weithio arnynt, ac efallai na fyddwch yn mynd i gymaint o fanylder am eich gorffennol neu feddyliau a theimladau anodd.

Yn dda ar gyfer

  • Gall cwnsela eich helpu i ymdopi â fersiynau ysgafn o broblemau iechyd meddwl cyffredin, fel iselder a gorbryder.
  • Yn aml, cynigir cwnsela hefyd er mwyn eich helpu i ymdrin â mater penodol, fel profedigaeth neu straen yn y gwaith.

Hyd

  • Fel arfer, mae sesiynau cwnsela yn para 30 i 60 munud.
  • Gall cyfnod cwnsela bara rhwng un sesiwn a sawl mis o driniaeth.
  • Mae pa mor hir y byddwch yn parhau i weld eich cwnselydd yn dibynnu ar y mater rydych yn ceisio help ar ei gyfer a sut y cyflwynir y cwnsela.

Pwy fydd yn cymryd rhan

Chi a'ch cwnselydd

Argaeledd

Mae ar gael drwy'r GIG. Gallwch ddod o hyd i gwnselydd preifat drwy wefan Cymdeithas Cwnsela a Seicotherapi Prydain It's Good To Talk.

Gallwch hefyd fanteisio ar gwnsela drwy elusennau fel Gofal mewn Galar Cruse, Rape Crisis a Relate os hoffech gael help gyda'r mater y mae pob elusen yn ymwneud ag ef.

Therapi cyplau a pherthynas 

Ffocws

Gall therapi perthynas ddefnyddio technegau o blith amrywiaeth o arddulliau therapiwtig, gyda'r nod o'ch helpu i ddeall eich perthynas yn well a myfyrio ar sut i newid a'r problemau yr hoffech fynd i'r afael â nhw.

Yn dda ar gyfer

Unrhyw faterion rydych am fynd i'r afael â nhw fel rhan o berthynas. Gallai hyn gynnwys:

  • problemau iechyd meddwl am eu bod yn effeithio ar eich perthynas â'ch teulu
  • problemau iechyd corfforol am eu bod yn effeithio ar eich perthynas â'ch teulu
  • materion eraill fel perthynas yn chwalu, ysgariad, dod yn rhieni, profedigaeth, a mathau eraill o wrthdaro.

Hyd

  • Gall sesiynau bara rhwng 50 a 90 munud.
  • Os cewch gynnig therapi perthynas drwy'r GIG, mae'n debygol y bydd hyn yn para am nifer benodol o sesiynau.
  • Os byddwch yn ceisio therapi perthynas yn breifat, rydych yn fwy tebygol o allu parhau i weld eich therapydd ar sail ddiderfyn.

Pwy fydd yn cymryd rhan

  • chi
  • eich therapydd
  • person arall. Yn aml, eich partner fydd y person hwn, ond gall fod yn aelod o'r teulu neu'n gydweithiwr, yn dibynnu ar y berthynas rydych am gael help â hi.

Argaeledd

Mae rhywfaint ar gael drwy'r GIG. Gallwch ddod o hyd i therapi perthynas drwy wefan Cymdeithas Cwnsela a Seicotherapi Prydain It's Good to Talk.

Therapi Ymddygiad Dilechdidol

Ffocws

Datblygwyd Therapi Ymddygiad Dilechdidol o Therapi Gwybyddol Ymddygiadol yn benodol er mwyn helpu pobl sydd ag anhwylder personoliaeth ffiniol. Ceir rhagor o wybodaeth am y nodau a phroses y therapi ar ein tudalennau ar Therapi Ymddygiad Dilechdidol.

Yn dda ar gyfer

Datblygwyd Therapi Ymddygiad Dilechdidol yn benodol er mwyn trin anhwylder personoliaeth ffiniol, ond gall hefyd fod yn llwyddiannus ar gyfer pobl sydd ag anhwylderau bwyta ac ymddygiad hunan-niweidiol.

Hyd

Fel arfer, mae cwrs o Therapi Ymddygiad Dilechdidol yn para tua blwyddyn. Mae hyn yn cynnwys:

  • Sesiynau wythnosol un i un sy'n para rhwng 50 a 60 munud.
  • Hyfforddiant sgiliau grŵp, a all gael eu cynnal mor aml ag unwaith yr wythnos.
  • Gwaith cartref rhwng sesiynau.
  • Cwnsela mewn argyfwng dros y ffôn pan fydd ei angen arnoch.

Pwy fydd yn cymryd rhan

  • chi
  • grŵp o bobl sydd hefyd yn dilyn yr un cwrs o Therapi Ymddygiad Dilechdidol
  • tîm o therapyddion.

Argaeledd

Mae Therapi Ymddygiad Dilechdidol ar gael drwy'r GIG mewn rhai ardaloedd, ond gall y rhestrau aros fod yn hir. Mae rhywfaint o Therapi Ymddygiad Dilechdidol ar gael yn breifat hefyd. Gweler ein tudalen ar ddod o hyd i therapydd Therapi Ymddygiad Dilechdidol am ragor o wybodaeth.

Mae Therapi Ymddygiad Dilechdidol wedi newid fy mywyd! Mae'n waith caled, yn ddwys, yn cymryd amser... ond yn y pen draw, os ydych yn ymrwymedig, mae'n gweithio. 

Dadsensiteiddio ac Ailbrosesu Symudiadau'r Llygaid (EMDR)

Ffocws

Mae EMDR yn cyfuno siarad â'ch therapydd am brofiadau trawmatig gan ddefnyddio dull lle byddwch yn gwneud symudiadau rhythmig cyflym yn eich llygaid tra'n cofio digwyddiadau trawmatig er mwyn eich helpu i'w prosesu. Nod y symudiadau cyflym yn eich llygaid yw creu effaith debyg i'r ffordd y bydd eich ymennydd yn prosesu atgofion a phrofiadau pan fyddwch yn cysgu.

Yn dda ar gyfer

Crëwyd EMDR yn benodol er mwyn helpu pobl sydd ag atgofion trawmatig anodd, yn cynnwys pobl sydd ag Anhwylder Straen Wedi Trawma.

Hyd

  • Bydd hyd eich triniaeth yn dibynnu ar yr atgofion trawmatig rydych am gael help gyda nhw.
  • Gall triniaeth bara rhwng tair a phum sesiwn ar gyfer digwyddiadau symlach neu lai trawmatig, ac yn hirach ar gyfer trawmâu mwy cymhleth.
  • Fel arfer, bydd sesiwn EMDR yn para tua 60 munud.

Pwy fydd yn cymryd rhan

Chi a'ch therapydd.

Argaeledd

Mae rhywfaint ar gael drwy'r GIG. Gallwch ddod o hyd i therapydd EMDR drwy wefan Cymdeithas Cwnsela a Seicotherapi Prydain It's Good to Talk.

Roedd fy therapi yn cynnwys siarad ac EMDR. Roeddwn yn amheus iawn a fyddai EMDR yn gweithio o gwbl ond mae'n ymddangos ei fod yn ei gwneud yn llawer haws prosesu profiadau yn y gorffennol. 

Therapi teulu (neu therapi systemig)

Ffocws

Gall Therapi teulu ddefnyddio dulliau o arddulliau therapiwtig amrywiol, gyda'r nod o'ch helpu i ddeall fel teulu unrhyw anawsterau rydych yn eu hwynebu, yn enwedig yn eich perthynas â'ch gilydd. Yna, gall y therapydd eich helpu i fyfyrio a nodi sut y gallwch newid unrhyw broblemau yn ôl eich dymuniad.

Yn dda ar gyfer

Unrhyw faterion rydych am fynd i'r afael â nhw fel rhan o deulu cyfan. Gallai hyn gynnwys:

  • problemau iechyd meddwl am eu bod yn effeithio ar eich perthynas â'ch teulu
  • problemau iechyd corfforol am eu bod yn effeithio ar eich perthynas â'ch teulu
  • materion teuluol eraill fel profedigaeth, mabwysiadu, ysgaru, camdriniaeth a gwrthdaro arall.

Hyd

  • Gall sesiynau bara rhwng 50 a 90 munud.
  • Os cewch gynnig therapi teulu drwy'r GIG, mae'n debygol y bydd ar gyfer nifer benodol o sesiynau.
  • os byddwch yn ceisio therapi teulu yn breifat, rydych yn fwy tebygol o allu parhau i weld eich therapydd ar sail ddiderfyn.

Pwy fydd yn cymryd rhan

  • chi
  • eich therapydd
  • unrhyw aelodau o'ch teulu sydd o'r farn y byddent yn cael budd o drafod problemau gyda gweithiwr proffesiynol hyfforddedig.

Argaeledd

Mae ar gael drwy'r GIG mewn rhai ardaloedd. Gallwch ddod o hyd i therapydd teuluol drwy wefan Cymdeithas Cwnsela a Seicotherapi Prydain It's Good To Talk.

 

Therapi rhyngbersonol 

Ffocws

Mae therapi rhyngbersonol yn canolbwyntio ar eich cydberthynas â phobl eraill a sut mae hyn yn effeithio ar eich meddyliau, teimladau ac ymddygiad, a sut mae'r rhain yn effeithio ar eich cydberthynas â phobl yn eu tro.

Yn dda ar gyfer

Hyd

  • Fel arfer, mae sesiynau'n para 50 munud.
  • Mae'n debygol y cewch gynnig nifer benodol o sesiynau, 16 fel arfer, drwy'r GIG.
  • Mae therapi rhyngbersonol ar gyfer anhwylder personoliaeth ffiniol yn para am 24 o sesiynau.

Pwy fydd yn cymryd rhan

Chi a'ch therapydd

Argaeledd

Mae'r rhan fwyaf o therapyddion therapi rhyngbersonol yn gweithio o fewn y GIG. Fodd bynnag, mae therapi rhyngbersonol dynamig preifat ar gael drwy Gyngor Dadansoddi Seicolegol Prydain.

Amrywiadau

 

Therapi seicodynamig

Ffocws

Mewn therapi seicodynamig, byddwch yn siarad â'ch therapydd am beth sy'n digwydd yn eich bywyd nawr, beth ddigwyddodd i chi yn y gorffennol, a sut y gall eich profiadau yn y gorffennol effeithio ar sut rydych yn meddwl, yn teimlo ac yn ymddwyn yn y presennol.

Bydd eich therapydd yn eich helpu i wneud y cysylltiadau rhwng y gorffennol a'r presennol. Bydd hefyd yn eich helpu i fyfyrio ar sut y gallwch ddechrau gwneud penderfyniadau ac ymddwyn mewn ffordd sy'n seiliedig ar sut rydych yn teimlo nawr yn hytrach na beth ddigwyddodd yn y gorffennol.

Yn dda ar gyfer

  • Gall therapi seicodynamig fod fwyaf buddiol i bobl ag iselder, gorbryder, anhwylder personoliaeth neu anhwylder bwyta, neu anawsterau personol eraill - er y gall fod yn ddefnyddiol ar gyfer amrywiaeth eang o broblemau iechyd meddwl.
  • Byddwch yn debygol o gael y gorau o'ch therapi seicodynamig, beth bynnag fo'r rheswm dros geisio therapi, os byddwch yn barod i archwilio eich gorffennol a'ch ysgogiadau isymwybodol a chymryd diddordeb ynddynt. Gall fod yn broses anodd a gofidus.
  • Mae fersiwn sy'n arbennig o ddefnyddiol ar gyfer pobl ag anhwylderau bwyta o'r enw therapi seicodynamig ffocal.

Hyd

  • Fel arfer, mae sesiynau'n para 50 munud
  • Yn aml, bydd therapi a gyflwynir drwy'r GIG am nifer gyfyngedig o sesiynau sy'n para rhwng chwech a 18 mis.
  • Yn aml, bydd therapyddion preifat yn parhau â'r driniaeth nes i'r ddau ohonoch benderfynu eich bod yn barod i roi'r gorau i'r therapi.

Pwy fydd yn cymryd rhan

Chi a'ch therapydd

Argaeledd

Mae rhywfaint ar gael drwy'r GIG. Gallwch ddod o hyd i therapydd preifat drwy Gymdeithas Cwnsela a Seicotherapi Prydain.

Amrywiadau

  • Therapi seicodynamig ffocal ar gyfer anhwylderau bwyta.
  • Dadansoddi seicolegol. Efallai y byddwch yn clywed y termau 'seicodynamig' a 'dadansoddi seicolegol' yn cael eu defnyddio i olygu'r un peth. Datblygodd therapi seicodynamig o ddadansoddi seicolegol.

 


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Chwefror 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today