Iselder ôl-enedigol ac iechyd meddwl amenedigol

Mae'n egluro iselder ôl-enedigol a materion iechyd meddwl amenedigol eraill, yn cynnwys achosion posibl, ffynonellau triniaeth a chymorth, a chyngor i deulu a ffrindiau.

Your stories

Iselder ôl-enedigol a chwedl y fam 'berffaith'

Sara Powys
Posted on 04/08/2016

Seicosis ôl-enedigol a fi

Mae gan Charlotte anhwylder deubegynol, a seicosis ôl-enedigol profiadol a phryder ôl-enedigol ar ôl rhoi gene

Charlotte Harding
Posted on 29/03/2017

Pa gymorth a gwasanaethau sydd ar gael?

Os byddwch yn cyfaddef eich bod yn teimlo'n isel, yn bryderus neu eich bod yn cael meddyliau gofidus (er enghraifft, ynghylch niweidio eich hun neu'r babi) efallai y byddwch yn ofni y byddant yn mynd â'ch babi oddi arnoch. Ond dim ond mewn achosion prin iawn y caiff rhieni eu gwahanu oddi wrth eu plant, ac mae llawer o gymorth ar gael er mwyn eich helpu i sicrhau nad oes angen i hynny ddigwydd byth.


Mae'n bwysig gofyn am help oherwydd does dim angen i chi ymdopi â'r profiadau anodd hyn ar eich pen eich hun.

Mae llawer o weithwyr iechyd proffesiynol y gallwch siarad â nhw am eich iechyd meddwl, ac a all roi cymorth i chi mewn sawl ffordd wahanol. Gall y rhain gynnwys gwasanaethau cymorth iechyd a beichiogrwydd cyffredinol fel:

Mae gwasanaethau arbenigol hefyd i'ch helpu os ydych yn wynebu risg o fynd yn fwy sâl:

Gallwch hefyd gael cymorth a gwasanaethau drwy:

Oherwydd y gall symptomau problemau iechyd meddwl amenedigol newid gryn dipyn o ddydd i ddydd, gall fod yn anodd i'ch gweithwyr iechyd proffesiynol ddeall beth rydych yn mynd drwyddo ac asesu eich iechyd meddwl yn gywir. Os nad ydych yn teimlo eich bod yn cael cynnig yr help a'r gefnogaeth sydd eu hangen arnoch, gallwch godi hyn â'ch gweithiwr iechyd proffesiynol. Ceir rhagor o gyngor ar ein tudalennau ar sut i siarad â'ch meddyg.

Efallai y bydd angen i chi fod yn ddyfal wrth ofyn am y cymorth sydd ei angen arnoch. Gall hyn fod yn anodd iawn pan fyddwch yn cael trafferth ymdopi â'ch iechyd meddwl. Gallwch ofyn i anwylyd roi cymorth i chi chwilio am help, neu gallech fod am gael help eiriolwr. Gweler ein tudalennau ar eiriolaeth am ragor o wybodaeth.

Mae mor bwysig eich bod yn cael y cymorth cywir ar yr adeg gywir. Os byddwch yn gofyn am help ac nad ydych yn cael ateb y tro cyntaf, peidiwch â rhoi'r ffidil yn y to.

Iechyd cyffredinol a chymorth beichiogrwydd

Eich meddyg teulu

Gallwch bob amser siarad â'ch meddyg am eich iechyd meddwl. Gall drafod eich opsiynau ar gyfer triniaeth a chymorth, a'ch atgyfeirio at wasanaethau a rhagnodi meddyginiaeth. Ceir rhagor o wybodaeth am sut i siarad â'ch meddyg am eich iechyd meddwl ar ein tudalennau ar geisio help ar gyfer problem iechyd meddwl.

Gofal cynenedigol

Pan fyddwch yn feichiog, mae'n debygol y byddwch mewn cysylltiad â sawl gweithiwr iechyd proffesiynol gwahanol. Ar ryw adeg, dylent ofyn i chi am eich iechyd meddwl a sut rydych yn teimlo yn ystod eich beichiogrwydd. Os na fyddant yn gofyn, gallwch bob amser godi unrhyw bryderon sydd gennych. Cewch ddysgu mwy am ofal cynenedigol, a phwy fydd yn eich gweld, ar GIG Cymru. Mae'r GIG hefyd yn rhoi gwybodaeth am feichiogrwydd, a dod yn rhiant newydd, yn Start4Life.

Eich ymwelydd iechyd

Gall eich ymwelydd iechyd gynnig cymorth, cyngor a gwybodaeth am ofalu am eich babi tra'n rheoli eich iechyd meddwl. Gallwch siarad ag ef am beth bynnag sy'n peri pryder i chi, neu unrhyw deimladau neu feddyliau anodd a gewch. Gall roi gwybod i chi am wasanaethau eraill yn eich ardal, neu gallai awgrymu y dylech siarad â'ch meddyg.

Gwasanaethau arbenigol

Gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol

Mae gwasanaethau iechyd meddwl arbenigol ar gyfer mamau, sef gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol, mewn rhai rhannau o'r wlad. Mae hyn yn cynnwys nyrsys a meddygon arbenigol, yn ogystal â wardiau arbenigol i gleifion mewnol a elwir yn unedau mam a babi.

Os ydych wedi cael problemau sylweddol â'ch iechyd meddwl yn y gorffennol (er enghraifft os ydych wedi cael diagnosis o anhwylder deubegynol neu wedi cael seicosis) mae'n debygol y byddwch mewn cysylltiad â'r tîm iechyd meddwl amenedigol drwy gydol eich beichiogrwydd er mwyn gweld sut rydych yn gwneud, asesu eich meddyginiaeth a chynllunio'r enedigaeth.

Yn anffodus, nid yw'r gwasanaethau hyn ar gael yn gyson ledled y wlad, a gall fod yn anodd cael gafael arnynt.

Timau iechyd meddwl cymunedol a thimau argyfwng

Os ydych wedi cael diagnosis o broblem iechyd meddwl, efallai eich bod eisoes mewn cysylltiad â'ch tîm iechyd meddwl cymunedol neu dîm argyfwng lleol. Efallai y gallant eich helpu os nad oes gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol arbenigol yn lleol i chi. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalennau ar dimau iechyd meddwl cymunedol a thimau argyfwng.

Unedau mam a babi ac ysbytai

Wardiau seiciatrig arbenigol mewn ysbytai yw unedau mam a babi, sy'n eich galluogi i gael eich derbyn i'r ysbyty gyda'ch babi. Gall yr uned mam a babi roi triniaeth a chymorth i chi ar gyfer eich problem iechyd meddwl, a'ch helpu i ddatblygu sgiliau rhianta a meithrin cydberthynas â'ch babi. Ceir rhestr o'r unedau ledled y wlad yma

Yn anfoddus, prin iawn yw'r nifer o unedau mam a babi ledled y wlad, a nifer fach o lefydd a geir ynddynt. Os cewch eich derbyn i ward seiciatrig arferol, mae'n annhebygol y byddwch yn gallu cadw eich babi gyda chi - ond os oes raid i chi fod oddi wrth eich babi tra byddwch yn cael eich trin, dylai hyn fod am gyn lleied o amser ag sy'n ddiogel i chi. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalen ar fynd i'r ysbyty.

Sefydliadau ac elusennau gwirfoddol

Mae nifer o sefydliadau gwirfoddol ac elusennau sy'n cynnig amrywiaeth o gymorth i deuluoedd a rhieni newydd:

  • Mae Family Lives yn cynnig gwybodaeth a chyngor cyfrinachol i rieni
  • Mae Mumsnet yn cynnal fforymau a thrafodaethau ar-lein i rieni
  • Mae Home Start yn cynnig gwasanaeth lle cewch eich paru â gwirfoddolwr a fydd yn ymweld â chi i gynnig cymorth ymarferol ac emosiynol
  • Mae Family Action yn cynnig gwasanaethau cymorth arbenigol i rieni sydd â phroblem iechyd meddwl, yn cynnwys gwasanaethau amenedigol
  • Mae'r NCT yn cynnal amrywiaeth o gyrsiau ar gyfer rhieni newydd ac mae ei aelodau yn cynnal gweithgareddau a grwpiau cymdeithasol
  • Mae'r Gymdeithas ar gyfer Salwch Ôl-enedigol yn cynnig gwybodaeth a chymorth, ynghyd â llinell ffôn
  • Mae'r Rhwydwaith Bwydo ar y Fron yn cynnig cymorth ledled y wlad i famau sy'n bwydo ar y fron

Ceir elusennau hefyd sy'n helpu pobl sy'n byw â diagnosisau penodol. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalennau ar ddiagnosis amenedigol penodol.

Mae'n iawn cyfaddef nad ydych yn berffaith a bod angen help arnoch. Bydd y rhan fwyaf o bobl yn falch o glywed eich profiad fel y gallant naill ai fagu plwc i fod yn agored neu gael cysur nad ydynt ar eu pen eu hunain.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Gorffennaf 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today