Iselder ôl-enedigol ac iechyd meddwl amenedigol

Mae'n egluro iselder ôl-enedigol a materion iechyd meddwl amenedigol eraill, yn cynnwys achosion posibl, ffynonellau triniaeth a chymorth, a chyngor i deulu a ffrindiau.

Your stories

Iselder ôl-enedigol a chwedl y fam 'berffaith'

Sara Powys
Posted on 04/08/2016

Seicosis ôl-enedigol a fi

Mae gan Charlotte anhwylder deubegynol, a seicosis ôl-enedigol profiadol a phryder ôl-enedigol ar ôl rhoi gene

Charlotte Harding
Posted on 29/03/2017

Sut y gall pobl eraill helpu?

Mae'r dudalen hon ar gyfer teulu a ffrindiau sydd am helpu rhywun sydd â phroblem iechyd meddwl amenedigol.

Gall fod yn anodd, yn ofidus ac yn rhwystredig byw gyda rhywun sydd â phroblem iechyd meddwl amenedigol neu fod yn agos at rywun o'r fath - ond mae'n bwysig peidio â'u beio am sut maent yn teimlo.

Efallai y bydd rhai pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl amenedigol yn amharod i ofyn am help, am eu bod yn ofni y gallent gael eu barnu yn rhiant gwael neu y bydd yn golygu y bydd eu babi yn cael ei gymryd oddi wrthynt.

Felly, gall fod yn bwysig iawn i chi roi tawelwch meddwl iddynt fod llawer o bobl yn cael y profiadau hyn, ac y gallant wella.

Gwnewch amser iddynt

Efallai eich bod yn poeni eich bod yn ymyrryd ar amser preifat ar gyfer eu teulu, neu ei bod yn bosibl nad ydynt yn teimlo y gallant ofyn am eich help - ond mae bob amser yn werth gofyn. Gallech wneud y canlynol:

  • Cynnig treulio amser anffurfiol gyda nhw. Gall cael cwmni tra'n cyflawni tasgau bob dydd a gofalu am eu babi helpu i wneud iddynt deimlo'n llai ynysig.
  • Gwneud amser i gadw mewn cysylltiad. Os ydynt yn cael trafferth ymdopi â'u hiechyd meddwl, gall wneud gwahaniaeth mawr iddynt allu teimlo eich bod yn meddwl amdanynt a'ch bod am dreulio amser gyda'ch gilydd.
  • Awgrymu gweithgareddau roeddech yn arfer eu gwneud gyda'ch gilydd. Gall dod yn rhiant wneud i rai pobl deimlo fel pe baent yn colli cysylltiad â phwy oeddent yn arfer bod, felly ceisiwch feddwl am bethau y gallwch eu gwneud gyda'ch gilydd fel roeddech yn ei wneud cyn iddynt gael babi.
  • Cynnig mynd i grwpiau neu weithgareddau rhiant a phlentyn gyda'ch gilydd os ydynt yn teimlo'n nerfus ynghylch mynd ar eu pen eu hun.

Byddwch yn amyneddgar

  • Rhowch le iddynt. Efallai y byddant yn teimlo dan bwysau i fod yn gadarnhaol am eu profiad o fod yn rhiant, a gall gymryd amser iddynt deimlo y gallant siarad.
  • Dysgwch am iechyd meddwl amenedigol. Os ydych yn poeni am sut i siarad â'ch anwylyd am eu hiechyd meddwl, ceisiwch ddarllen gweddill y tudalennau hyn i ddysgu mwy. Efallai y bydd yn haws i chi siarad â nhw wedyn am rywbeth maent yn ei chael hi'n anodd bod yn agored amdano.
  • Gwrandewch arnynt. Efallai y byddwch am gynnig cyngor iddynt neu eu hannog i feddwl pa mor hapus y maent o gael eu babi, ond efallai y byddant yn teimlo eich bod yn eu beirniadu. Ceisiwch wrando ar yr hyn y maent am ei rannu.
  • Peidiwch â'u beirniadu. Os bydd eich anwylyd yn bod yn agored am feddyliau gofidus, ceisiwch beidio â'u beirniadu. Mae'n debygol y bydd yn anodd iawn iddynt siarad am y mathau hyn o deimladau, felly y peth gorau y gallwch ei wneud yw peidio â beirniadu.

Cymerodd dros flwyddyn i mi oresgyn fy iselder ôl-enedigol, a bu bron i hynny chwalu fy mherthynas.

Cynigiwch gymorth ymarferol

Y ffordd orau o gael gwybod beth sydd ei angen ar eich anwylyd yw gofyn iddynt. Fodd bynnag, os bydd yn teimlo’n isel iawn, efallai y bydd yn anodd iddynt wneud awgrymiadau. Pethau y gallech gynnig eu gwneud:

  • glanhau, golchi dillad a thasgau eraill o amgylch y cartref
  • helpu i goginio a gwneud y siopa
  • gofalu am y babi, fel y gall eich ffrind neu aelod o'r teulu gael rhywfaint o gwsg neu gael amser i'w hunan

Cefnogwch nhw i gael help

Gall fod yn anodd iawn gofyn am help, yn enwedig os byddwch yn poeni y gallai pobl eich beirniadu am fod yn rhiant gwael.

Cynigiwch helpu i wneud apwyntiad â'r meddyg. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalennau ar geisio help ar gyfer problem iechyd meddwl.

Ewch gyda nhw i apwyntiadau. Gallech gynnig gofalu am y babi neu blant hŷn, neu eu helpu i gynllunio beth yr hoffent siarad amdano.

Gallech eu helpu i ymchwilio i opsiynau cymorth gwahanol, fel grwpiau cymorth gan gymheiriaid neu grwpiau rhianta. Ceir rhagor o wybodaeth ar ein tudalen ar gymorth a gwasanaethau neu gysylltiadau defnyddiol.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Gorffennaf 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019.

Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today