Hunan-niweidio

Mae'n egluro hunan-niweidio, gan roi awgrymiadau ar gyfer sut y gallwch gefnogi rhywun a ble y gall fynd am driniaeth a rhagor o gymorth.

Your stories

My body comes with a trigger warning

Seaneen blogs about living with the scars of self-harm.

Seaneen Molloy-Vaughan
Posted on 23/09/2015

...but you look fine to me?

Susanna talks about the difficulties of coping with mental health problems you can see, and those you can't.

Susanna
Posted on 20/10/2014

How going to A&E helped me

Caroline blogs about how a visit to A&E helped her to realise she needed help.

Caroline
Posted on 27/11/2013

Pam mae pobl yn niweidio eu hunain?

Nid oes unrhyw reolau sefydlog ynghylch pam mae pobl yn hunan-niweidio. Gall fod yn wahanol iawn i bawb.

I rai pobl, mae hunan-niweidio yn gysylltiedig â phrofiadau penodol ac mae'n ffordd o ddelio gyda rhywbeth sydd naill ai'n digwydd ar hyn o bryd neu rywbeth a ddigwyddodd yn y gorffennol. I eraill, nid yw'r rhesymau mor glir a gall fod yn anoddach gwneud synnwyr ohonynt.

Weithiau, efallai na fyddwch yn gwybod pam eich bod yn brifo eich hun. Os nad ydych yn deall y rhesymau pam rydych yn hunan-niweidio, nid ydych ar eich pen eich hun a gallwch dal ofyn am help.

Dechreuais hunan-niweidio pan oeddwn yn 15 neu 16 oed. Ni allaf gofio pam y penderfynais ddechrau, ond dyna beth wnes i.

Gall unrhyw brofiad anodd achosi rhywun i hunan-niweidio. Mae rhesymau cyffredin yn cynnwys y canlynol:

Gall hunan-niweidio fod yn ymateb i unrhyw sefyllfa neu bwysau sydd â'r potensial i effeithio ar rywun.

Mae rhai pobl yn sylwi bod gweithredoedd penodol, megis yfed alcohol neu gymryd cyffuriau, yn cynyddu'r tebygolrwydd o hunan-niweidio, neu fod hunan-niweidio yn fwy tebygol o ddigwydd ar adegau penodol (yn ystod y nos, er enghraifft).

Weithiau mae pobl yn siarad am hunan-niweidio fel rhywbeth i dynnu sylw. Os bydd pobl yn gwneud sylwadau fel hyn, gall wneud i chi deimlo eich bod yn cael eich barnu a'ch eithrio. Mewn gwirionedd, mae llawer o bobl yn cadw'r ffaith eu bod yn hunan-niweidio yn gyfrinach, a gall fod yn boenus cael rhywun yn camddeall eich ymddygiad yn y ffordd hon.

Fodd bynnag, os ydych yn hunan-niweidio fel ffordd o dynnu sylw at eich hun, cofiwch nad oes unrhyw beth o'i le ynghylch eisiau i bobl sylwi arnoch ac i rywun gydnabod eich pryder a'i gymryd o ddifrif. Rydych hefyd yn haeddu ymateb parchus gan y rheini sydd o'ch cwmpas, gan gynnwys gweithwyr meddygol proffesiynol.

Rwyf wedi dysgu, gan nad oedd fy anghenion emosiynol yn cael eu diwallu, fy mod yn hunan-niweidio oherwydd nid oeddwn yn gwybod sut i fynegi fy hun na dweud beth roeddwn ei eisiau na beth oedd ei angen arnaf. Roedd rhan ohono hefyd er mwyn cael sylw, roeddwn am i rywun sylwi arnaf a fy helpu.

Pwy sy'n hunan-niweidio?

Mae hunan-niweidio yn rhywbeth y gall unrhyw un ei wneud, nid oes un person nodweddiadol sy'n brifo ei hun.

Mae'r oedran pan fydd pobl yn hunan-niweidio am y tro cyntaf yn amrywio o bedair blwydd oed i bobl yn eu 60au. Mae gwasanaethau brys yn derbyn mwy o alwadau yn ymwneud â hunan-niweidio gan ferched na dynion fodd bynnag, mae ymchwil yn awgrymu bod dynion yr un mor debygol o frifo eu hunain ond maent yn wynebu mwy o rwystrau diwylliannol o ran ymestyn allan a gofyn am help.

Er y gall unrhyw un hunan-niweidio, mae profiadau anodd a all arwain at hunan-niweidio yn effeithio mwy ar rai pobl nag eraill. Mae straen arholiadau, bwlio yn yr ystafell ddosbarth a phwysau gan gyfoedion yn rhywbeth sy'n effeithio ar lawer o bobl ifanc, er enghraifft. Mae cwestiynau a dryswch ynglŷn â chyfeiriadedd rhywiol yn fwy cyffredin i aelodau o'r gymuned LGBTQ , a gall pryderon ariannol greu mwy o straen ar y rheini sydd ar incwm is. Gall y pwysau penodol hwn, ynghyd â gwahaniaethu a stigma, arwain at gynnydd mewn straen a all yn ei dro wneud hunan-niweidio yn fwy tebygol.

Mae pawb yn wahanol nid oes math penodol o berson sy'n hunan-niweidio. Mae'r daith yn unigryw, fel y mae'r ffordd i wella.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Hydref 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today