er gwell iechyd meddwl
Mynnwch help nawr Gwnewch rodd

Iselder

Gwybodaeth am iselder, ei symptomau a'r rhesymau posib dros hynny, a sut y gallwch gael gafael ar driniaeth a chymorth. Yn cynnwys awgrymiadau ynghylch sut i ofalu amdanoch eich hun, a chanllawiau ar gyfer ffrindiau a theulu.

Mae'r dudalen hon hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Beth yw iselder?

Mae iselder yn hwyliau isel sy'n para am amser hir, ac yn effeithio ar eich bywyd bob dydd.

Ar ei ffurf ysgafnaf, gall iselder olygu bod mewn hwyliau isel yn unig. Nid yw yn eich atal rhag byw bywyd normal ond mae'n gwneud i bopeth ymddangos yn llai gwerth chweil ac yn anoddach i'w wneud.  Ar ei waethaf, gall iselder beryglu bywyd gan y gall wneud i chi deimlo fel lladd eich hun.

 

"Mae'n dechrau fel tristwch yma ryw'n teimlo fy hun yn cau i lawr, yn mynd yn llai abl i ymdopi. Yn y pen draw, rwy'n teimlo'n wag a dideimlad."

Pa bryd y bydd hwyliau isel yn troi'n iselder?

Rydyn ni i gyd yn cael cyfnodau pan fydd ein hwyliau'n isel, a phan fyddwn ni'n teimlo'n drist neu'n ddiflas ynghylch bywyd. Fel arfer, mae'r teimladau hyn yn mynd heibio maes o law.

Ond os yw'r teimladau'n ymyrryd â'ch bywyd, a ddim yn mynd heibio ar ôl ychydig wythnosau, neu os byddan nhw'n dod yn ôl drosodd a throsodd am ychydig ddyddiau ar y tro, fe allai hyn fod yn arwydd eich bod chi'n profi iselder.  Edrychwch ar ein tudalen symptomau iselder i gael rhagor o wybodaeth.

 

Byw gydag iselder: fy mhrofiad i

"Roeddwn i'n teimlo fel petawn i wedi colli fy hun ac na fyddwn i byth yr un fath eto."

Darllenwch stori Amy

A oes gwahanol fathau o iselder?

Os byddwch chi'n cael diagnosis o iselder, efallai y dywedir fod gennych chi iselder ysgafn, cymedrol neu ddifrifol. Mae hyn yn disgrifio pa fath o effaith y mae eich symptomau yn ei chael arnoch ar hyn o bryd, a pha fath o driniaeth sy'n debygol o gael ei chynnig i chi. Efallai y byddwch yn symud rhwng iselder ysgafn, cymedrol a difrifol yn ystod un pwl o iselder neu ar draws gwahanol byliau.

Mae rhai mathau penodol o iselder:

  • Anhwylder affeithiol tymhorol (SAD)– iselder sy'n digwydd ar amser penodol o'r flwyddyn, neu yn ystod tymor arbennig. Edrychwch ar ein tudalen SAD i gael rhagor o wybodaeth.
  • Dysthymia– iselder ysgafn parhaus sy'n para am ddwy flynedd neu fwy. Caiff ei alw hefyd yn anhwylder pruddglwyfus parhaus neu iselder cronig.
  • Iselder cyn geni– iselder sy'n digwydd yn ystod beichiogrwydd. Gelwir hyn yn 'prenatal' neu 'antenatal' yn Saesneg.
  • Iselder ar ôl geni (PND)– iselder sy'n digwydd yn y flwyddyn gyntaf ar ôl rhoi genedigaeth.

Edrychwch ar ein tudalen ar iselder ar ôl geni ac iechyd meddwl amenedigol i gael rhagor o wybodaeth. Sefydliad PANDAS - mae ganddyn nhw hefyd wybodaeth a chymorth ar gyfer unrhyw un sy'n profi iselder cyn eu ar ôl geni.

Ydy anhwylder dysfforig cyn misglwyf (PMDD) yn fath o iselder?

Mae PMDD yn fath difrifol o syndrom cyn misglwyf (PMS). Mae llawer o fenywod yn profi PMS, ond i rai menywod, mae eu symptomau yn ddigon difrifol i effeithio'n enbyd ar eu bywyd bob dydd. Dyma pryd y gallech chi gael diagnosis o PMDD.

Nid yw PMDD yn fath o iselder, ond mae'r rhan fwyaf o fenywod sy'n profi PMDD yn canfod fod iselder yn un o'r prif symptomau. Edrychwch ar ein tudalen ar PMDD i gael rhagor o wybodaeth.

"Weithiau mae'n teimlo fel twll du ond weithiau mae'n teimlo fel petai angen i mi grio a sgrechian a gwneud stŵr. Weithiau rwy'n mynd yn ddistaw ac yn cloi fy hun yn fy ystafell ac weithiau mae'n rhaid i mi fod yn gwneud rhywbeth drwy'r dydd er mwyn symud fy meddwl."

Sut beth yw bod ag iselder?

Gwyliwch Hannah, Helen, Rishi, Nathan a Georgina yn sôn am sut mae'n teimlo i fod ag iselder, sut y maen nhw wedi dysgu ymdopi a sut y mae eu ffrindiau a'u teuluoedd yn eu helpu.

Cyhoeddwyd y wybodaeth hon yn Ionawr 2020. Byddwn yn ei diwygio yn 2022.

Mae cyfeirnodau ar gael. Os dymunwch atgynhyrchu'r wybodaeth hon, ewch i'n tudalen ar ganiatâd a thrwydded.

Rhannwch y wybodaeth hon

arrow_upwardYn ôl i'r brig