Anhwylder Personoliaeth Ffiniol

Mae'n egluro anhwylder personoliaeth ffiniol (BPD, a elwir weithiau yn anhwylder personoliaeth ansefydlog yn emosiynol neu EUPD), gan gynnwys achosion posibl a sut y gallwch gael gafael ar driniaeth a chymorth. Mae'n cynnwys cyngor ar helpu eich hun, ac arweiniad i ffrindiau a theulu.

Your stories

Having a BPD diagnosis - my reality

Rebecca's account of being diagnosed with borderline personality disorder.

Rebecca
Posted on 21/11/2014

Being diagnosed with BPD

Leah blogs on her journey after being diagnosed with Borderline Personality Disorder.

Leah Burton
Posted on 13/01/2016

Beth yw anhwylder personoliaeth ffiniol (BPD)?

Mae anhwylder personoliaeth ffiniol (BPD) yn fath o anhwylder personoliaeth. Mae anhwylderau personoliaeth yn fath o broblem iechyd meddwl lle mae eich agweddau, eich credoau a'ch ymddygiadau yn achosi problemau hirdymor yn eich bywyd.

Mae'n frawychus . [ ...] Un funud Rwy'n hapus iawn ac yna'r nesaf dwi'n crio am gwbl unrhyw reswm , neu roi cynnig ar bobl. Mae pobl yn meddwl fy mod i'n dim ond bod yn oriog er mwyn gwneud hynny.

Beth yw symptomau BPD?

Efallai y cewch eich diagnosio â BPD os rydych yn profi o leiaf bump o'r pethau canlynol, a'u bod wedi para am gyfnod hir neu'n cael effaith fawr ar eich bywyd bob dydd:

  • Rydych yn teimlo'n bryderus iawn am bobl yn eich gadael, ac yn barod i wneud unrhyw beth i osgoi hynny.
  • Mae gennych emosiynau cryf iawn sy'n para am ychydig oriau neu ddiwrnodau, a gallant newid yn gyflym (er enghraifft, gallwch fynd o deimlo'n hapus ac yn hyderus yn y bore i deimlo'n isel ac yn drist yn y prynhawn).
  • Nid oes gennych ymdeimlad cryf o ran eich hunaniaeth, a gall newid yn seiliedig ar y bobl o'ch cwmpas.
  • Rydych yn ei chael hi'n anodd meithrin a chynnal cydberthnasau sefydlog.
  • Rydych yn ymddwyn yn fyrbwyll ac yn gwneud pethau a allai eich niweidio (megis gorfwyta, defnyddio cyffuriau neu yrru'n beryglus).
  • Rydych yn meddwl am hunanladdiad neu'n hunan-niweidio.
  • Rydych yn teimlo'n wag ac yn unig yn aml iawn.
  • Rydych yn mynd yn flin iawn ac yn ei chael hi'n anodd rheoli eich tymer.
  • Pan fyddwch dan straen, efallai y byddwch yn:
    • teimlo'n paranoid
    • cael profiadau seicotig, megis gweld neu glywed pethau nad yw eraill yn eu gweld na'u clywed
    •  teimlo'n ddideimlad neu ddim 'o gwmpas eich pethau' ac yn methu â chofio pethau'n iawn ar ôl iddynt ddigwydd.

Am mai dim ond pump o'r symptomau posibl hyn sydd angen i chi eu profi cyn cael eich diagnosio, gall diagnosis o BPD fod yn eang iawn, a gall gynnwys llawer o bobl wahanol gyda llawer o brofiadau gwahanol.

[I mi] mae cael BPD yn debyg i'r fersiwn emosiynol o ddioddef llosg tân. Mae popeth yn y byd yn teimlo'n fwy poenus nag ydyw i bawb arall, ac ni allwch fod yn groendew.

Beth yw ystyr 'ffiniol' yn ei olygu?

Cafodd y term 'anhwylder personoliaeth ffiniol' ei bennu yn y gorffennol, gan fod meddygon yn arfer credu y gallech fod ar y ffin rhwng seicosis a 'phroblemau iechyd meddwl niwrotig' (ffordd hen ffasiwn o ddisgrifio pob problem iechyd meddwl arall). Fel arfer, nid yw gweithwyr iechyd meddwl proffesiynol yn siarad am iechyd meddwl fel hyn bellach, felly gall fod yn anodd deall beth yw ystyr BPD os cewch eich diagnosio â'r cyflwr.
Oherwydd hyn, mae'n well gan rai pobl ddefnyddio'r term anhwylder personoliaeth ansefydlog yn emosiynol (emotionally unstable personality disorder - EUPD), am eu bod yn teimlo ei fod yn disgrifio eich profiadau posibl â'r diagnosis hwn yn well. Mae'r termau BPD ac EUPD yn cyfeirio at yr un broblem iechyd meddwl - chi sy'n penderfynu pa derm yr hoffech ei ddefnyddio, ond gallai eich meddyg ddefnyddio'r naill neu'r llall.

Ydy BPD yn golygu bod gennyf bersonoliaeth ddrwg?

Os cewch eich diagnosio â BPD, mae'n ddealladwy eich bod yn teimlo fel petai rhywun yn dweud wrthych fod eich hunaniaeth yn 'anghywir'. Ond nid yw BPD yn golygu bod gennych bersonoliaeth ddrwg.

Mae gan bob un ohonom rinweddau personoliaeth cadarnhaol a negyddol, ac mae gan bawb deimladau a ffyrdd o ymddwyn a all fod yn ddefnyddiol weithiau ac yn broblem ar adegau eraill. Er enghraifft, os mai dim ond o dan bwysau y gallwch ganolbwyntio ar dasgau, yna efallai eich bod yn gwneud yn dda iawn mewn arholiadau ond ddim cystal mewn prosiectau hir. Ond, os byddwch yn profi BPD, yna efallai eich bod yn cael cymaint o drafferth yn rheoli eich teimladau neu ffyrdd o ymddwyn nes eu bod yn eich atal rhag byw eich bywyd fel yr hoffech wneud hynny. Gall triniaeth ar gyfer BPD eich helpu i ganfod pa batrymau meddwl ac ymddygiad sy'n ddefnyddiol i chi a pha rai nad ydynt yn ddefnyddiol i chi.

Pan gefais fy niagnosis, roeddwn yn teimlo fel petai rhywun yn dweud bod fy mhersonoliaeth wedi torri. Mae cariad a chymorth fy ffrindiau a'm teulu wedi fy helpu i sylweddoli bod gennyf fy mhersonoliaeth o hyd ac nad yw wedi torri cymaint â hynny.

Pwy all fy niagnosio â BPD?

Dim ond gweithiwr iechyd meddwl proffesiynol a all eich diagnosio â BPD, rhywun fel seiciatrydd - nid eich meddyg teulu. Os byddwch yn siarad â'ch meddyg teulu am eich iechyd meddwl, a'i fod yn credu fod gennych BPD, gall eich cyfeirio at eich tîm iechyd meddwl cymunedol lleol, a fydd yn gallu eich asesu.

Ar ôl goresgyn y sioc yn dilyn y diagnosis gwreiddiol, rwy'n falch gan fy mod bellach yn gwybod beth sydd angen i mi ei wneud er mwyn gwella.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon yn 2015. Byddwn yn ei diwygio yn 2018.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today